ZPEW

Patron


PROJEKT PATRON

 

13 maja 2005r. w Miejskim Domu Kultury w Turku odbyła się uroczystość nadania Specjalnemu Ośrodkowi Szkolno – Wychowawczemu imienia Kornela Makuszyńskiego. Poprzedziła ją msza święta celebrowana w Kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Turku, przebiegająca z udziałem nauczycieli, uczniów, rodziców oraz zaproszonych gości. Przygotowania do nadania imienia trwały dwa lata. Nauczycielki: Pani Maria Nitecka oraz Pani Izabela Piotrowska opracowały i koordynowały Projekt Patron, który był etapami wprowadzany do realizacji. Wyboru patrona dokonano spośród czterech polskich pisarzy: Juliana Tuwima, Jana Brzechwy, Wandy Chotomskiej i Kornela Makuszyńskiego. W czasie realizacji projektu uczniowie, rodzice i nauczyciele zapoznali się z życiem i twórczością poszczególnych kandydatów. Przeprowadzono szereg plebiscytów wśród uczniów, rodziców i nauczycieli, w wyniku których zadecydowano, że patronem szkoły zostanie Kornel Makuszyński. W celu poznania życia i twórczości pisarza nawiązano współpracę z lokalnymi bibliotekami oraz Muzeum Kornela Makuszyńskiego w Zakopanem. Uczniowie ilustrowali twórczość Makuszyńskiego. Zorganizowano także liczne: konkursy wiedzy o patronie, prelekcje, konkursy plastyczne, lekcje tematyczne, wystawy prac uczniów, spotkania z dziećmi i rodzicami. Czuwano nad podejmowaniem uchwał przez Radę Rodziców i Radę Samorządu Wychowanków Ośrodka oraz pisaniem sprawozdań z realizacji każdego etapu projektu. Dzięki wspólnemu wysiłkowi dyrekcji, koordynatorów projektu, nauczycieli, uczniów oraz rodziców w maju 2005r. Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy w Turku otrzymał imię Kornela Makuszyńskiego. Efektem tej współpracy było podniesienie prestiżu naszej placówki w regionie. Nadanie imienia połączono z przekazaniem szkole sztandaru oraz jubileuszem 25 - lecia istnienia placówki. Akt nadania imienia oraz sztandaru miała przyjemność odebrać ówczesna dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego w Turku – Pani Helena Pabiańska. W trakcie uroczystości uczniowie złożyli ślubowanie na sztandar powtarzając rotę przysięgi. Obchody nadania imienia zostały zwieńczone odsłonięciem na terenie Ośrodka tablicy upamiętniającej ten historyczny dzień w dziejach placówki. Wagę tego szczególnego dla szkoły święta podkreślały i opisywały regionalne czasopisma takie jak: ,,MONITOR TURKOWSKI” i ,,ECHO TURKU”.

 

 

KORNEL MAKUSZYŃSKI

 

Jeden z najbardziej znanych polskich pisarzy okresu przedwojennego. Autor powieści dla młodzieży, krytyk teatralny, poeta i dziennikarz.

 

Narodziny i młodość spędzona we Lwowie 

 

Kornel Makuszyński urodził się 8 stycznia 1884 r. w Stryju niedaleko Lwowa. Wychowywał się w wielodzietnej rodzinie Julii z Ogonowskich i Edwarda Makuszyńskiego. Ojciec osierocił go, kiedy miał dziesięć lat. Śmierć ojca wpłynęła na trudności finansowe rodziny i młody Kornel oprócz nauki w gimnazjum udzielał korepetycji. Młodość spędzona we Lwowie to czas: pomyślnie zdanej matury w Gimnazjum im. Jana Długosza, studiów na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu im. Jana Kazimierza oraz pierwszych sukcesów pisarskich i zawodowych. To właśnie tutaj, na łamach ,,Słowa Polskiego’’ i w piśmie akademickim ,, Teka’’, ukazały się pierwsze wiersze okolicznościowe Makuszyńskiego. Lwów to także miejsce, gdzie pracował w Teatrze Miejskim, w którym objął posadę kierownika literackiego. Powstały tu drobne formy prozatorskie pisarza takie jak: nowele, opowiadania, recenzje literackie i teatralne. Napisał między innymi: ,,Rzeczy wesołe’’(1909), ,,Romantyczne i dziwne powieści’’(1910), ,,Awantury arabskie’’(1913), ,,Straszliwe przygody’’(relacje z podróży po Europie w latach 1910-1914). Zbiory te są przykładem zainteresowań pisarza kulturą orientalną i młodopolską cyganerią artystyczną.

 

Życie na emigracji w Kijowie

 

Podczas I wojny światowej Makuszyński i jego pierwsza żona Emilia Bażeńska zmuszeni byli wyjechać do Rosji. Powstały tu pierwsze powieści tematyczne pisarza związane ze środowiskiem cyganerii artystycznej. Pobyt w Kijowie zaowocował pierwszą książką dla dzieci, ponieważ Kornel zauważył znaczący brak literatury dla najmłodszych. Będąc na emigracji ratował także polską kulturę przed zrusyfikowaniem. W roku 1916 napisał książkę ,, Bardzo dziwne bajki’’.

 

   Warszawski okres życia

 

W 1918r. Makuszyński wrócił do Polski i osiadł w Warszawie. Po śmierci pierwszej żony poślubił popularną śpiewaczkę Janinę Gluzińską. Pracował jako redaktor i próbował swoich sił jako poeta. Pisząc wiersze okolicznościowe: ,,Narodziny serca’’, ,,Piosenki żołnierskie’’ z 1920r. oraz poemat ,,Pieśń o ojczyźnie’’, za który dostał w 1926r. państwową nagrodę literacką, był zaangażowany w odzyskiwanie niepodległości. W zbiorach takich jak: ,,Moje listy’’, ,,Żywot , ,,O duszach, diabłach i kobietach’’, ,,Ponure igraszki’’, ,,Ze środy na piątek’’, ,,Śpiewający diabeł’’– można znaleźć wszystkie elementy pisarstwa charakterystyczne dla Makuszyńskiego. W wypowiadanych sądach i kpiarskich relacjach nie brakuje odwagi charakterystycznej dla pisarza. Niezbyt przychylne głosy krytyków literackich na temat twórczości Kornela dla dorosłych wpłynęły na napisanie utworu ,,Bezgrzeszne lata’’ w 1925r. Napisania baśniowej fantastyki podjął się pisarz w dwóch kolejnych książkach ,,O dwóch takich co ukradli księżyc’’ oraz ,,Przyjaciel wesołego diabła’’. Popularność autora oraz listy od dzieci zaowocowały powstaniem serii powieści takich jak: ,,Panna z mokrą głową’’, ,,Awantura o Basię’’, ,,Szaleństwa panny Ewy’’, ,,Skrzydlaty chłopiec’’, ,,Wielka brama’’, ,,Wyprawa pod psem’’, ,,Złamany  miecz’’, ,,Szatan z siódmej klasy’’. Janina Gluzińska - Makuszyńska wspominała, że pisanie książek dla dzieci i młodzieży przychodziło mężowi łatwo, ponieważ dzielił się z czytelnikami filozofią serca i dobroci, którą przejął po ulubionych pisarzach Bolesławie Prusie, Charlesie Dickensie i Edmundzie Amicisie. Szczególnym prezentem dla najmłodszych były cztery księgi ,,Przygód Koziołka Matołka’’, napisane w latach 1933-1934 oraz seria ,,Przygód małpki Fiki-Miki’’ , która powstała w latach 1936-1938. W tym samym roku ukazała się seria ,,Legend krakowskich’’ w formie komiksowej: ,,O wawelskim smoku’’ oraz ,,Wanda leży w naszej ziemi’’. Makuszyński uczył najmłodszych patriotyzmu, zapoznając ich z tematyką podań i legend ludowych.

 

Ostatnie lata życia związane z Zakopanem

 

Po II wojnie światowej państwo Makuszyńscy zamieszkali w willi ,,Opolanka’’ w Zakopanem. Kornel Makuszyński był artystą tworzącym legendę Tatr. Miasto pokochało pisarza, przyznając mu honorowe obywatelstwo Zakopanego. Zarabiał organizując wieczory literackie. Nowa rzeczywistość powojenna sprawiła, że przez wiele lat nie wydawano jego książek. Kornel Makuszyński zmarł 31 lipca 1953r. i został pochowany na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem. Autor ,,Szatana z siódmej klasy’’ nadal żyje dzięki swoim książkom wielokrotnie wznawianym i tłumaczonym na obce języki. Na jego cześć, co roku, organizuje się w Zakopanem tzw. Memoriały im. Kornela Makuszyńskiego. Są to zimowe imprezy sportowe dla młodzieży. Pamiątki, które pozostały po pisarzu można oglądać w muzeum, którym jest willa ,,Opolanka’’. W swoich książkach Makuszyński realizował hasło ,,od serca do serca’’. Twórczość Kornela jest pełna optymizmu, humoru, krzepiąca, serdeczna oraz przepełniona ideą dobroci. Makuszyński wyposażył swoich bohaterów w autentyczne życie i zdolność prawdziwego wzruszania. Udowadniają oni, że dobroć ludzka jest niezmierzona, a porywy szlachetnych serc mogą czynić cuda.

 

ZŁOTE MYŚLI NASZEGO PATRONA

 

„Mądrym być to wielka sztuka, ale dobrym jeszcze większa”

„Nie ma na świecie ludzi złych, są tylko nieszczęśliwi”

„Trzeba kochać i człowieka, i górę, i kamień, i słońce”

„I choćbyś miał w duszy tysiąc zgryzot, a w sercu morze łez, znajdź  jednak na jego dnie uśmiech”

„Droga ku szczytom jest celem człowieka”

„Miłość mnoży miłość”

„Każdy w życiu ma dwie matki: tę rodzoną i matkę szkołę”

„Książka to mędrzec łagodny i pełen słodyczy, który puste życie napełnia światłem, a puste serca wzruszeniem. (…) Książka wszystko potrafi”

„Pierwsze westchnienie miłości to ostatnie westchnienie rozumu”

„Nie byłoby radości bez smutku”

„Stracony jest każdy dzień bez uśmiechu”

„Książka jest żywym stworzeniem, każda ma duszę, każda ma serce”

„Dom, w którym jest książka, jest przybytkiem słońca, a dom, w którym jej nie ma – to czarny kryminał”

„Gdzie nie ma książki, tam w życiu człowieka czyni się zła pustka, której niczym wypełnić nie można”

„Gdy dziecku dajesz książkę, zbroisz jego serce, a duszy jak ptakowi światłe przynosisz skrzydła”

„Nauczanie jest nie tylko pracą, jedną z najcięższych, jest to przy tym sztuka wzniosła i twórcza,
bo ma za zadanie stworzenie człowieka pełnego, doskonałego człowieka”

„Książka naucza serce dobroci i miłości, naucza świętości, cierpienia i pogody bólu”